vi

Origami - Nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản

Khái quát về Origami : Nghệ thuật gấp giấy Origami Nhật Bản  hay Chiệp chỉ (摺紙) là nghệ thuật gấp giấy có xuất xứ từ Nhật Bản. Chữ Origami trong tiếng Nhật ghép từ hai từ: "ori" là "gấp" hay "xếp" và "kami" là "giấy". Origami chỉ được sử dụng từ năm 1880. Trước đó, người Nhật dùng chữ Orikata.


Ngày đăng: 20/06/2018 | Cập nhật: 22/06/2018

Origami - Nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản

Origami sử dụng những cách gấp đơn giản để biến miếng giấy hình chữ nhật (2 chiều), mà thường là hình vuông, thành những hình phức tạp (3 chiều), không cắt dán trong quá trình gập. Đây cũng là xu hướng của gấp giấy Origami hiện đại.
Khác với thông thường, các quy tắc Origami truyền thống của Nhật Bản ( bắt đầu từ khoảng triều Edo 1603-1867 ),  lại đơn giản hơn Origami hiện đại: giấy gấp đa dạng có thể là hình tròn, tam giác hay có thể cắt dán trong quá trình gấp.
 

Lịch sử Origami Nhật Bản
Origami kể từ khi xuất hiện đã trở thành một trò giải trí truyền thống của người dân Nhật Bản và dần phổ biến trên thế giới. Chỉ bằng một tờ giấy vuông nhỏ là ta có thể gấp thành nhiều hình dạng khác nhau như những con thú dễ thương hay những cây hoa xinh đẹp. Do vật liệu của môn này khá đơn giản nên nó dễ dàng được yêu thích ở bất cứ nơi đâu. Rất nhiều người dân Nhật Bản yêu thích trò chơi này ở nhà cũng như ở trường học.
Hình Origami được biết đến nhiều nhất là hình mà các đứa trẻ đã được cha mẹ hoặc ông bà chúng dạy cho, đó là con hạc (con cò, sếu). Những hình khác gồm có hoa, bướm, cua, và thậm chí những hình dạng khó như là cây thông Giáng Sinh. Origami đặc biệt được các bé gái yêu thích.
 

Origami hình bướm được các bé gái yêu thích. 

Lịch sử Origami Nhật Bản: Người ta tin rằng Origami có nguồn gốc từ triều đại Heian dựa trên những truyền thuyết.
Ở Nhật, họ dùng giấy trong việc gói quà gọi là "tatogami" hay "tato". Ngày nay, họ chủ yếu dùng cách đó gói kimono. Việc này thật sự có từ thời Heian. Nhưng nó không có nghĩa là khởi nguồn của Origami vì người ta chỉ gói giấy thành mỗi hình vuông.
Họ dùng giấy kẻ sọc gọi là "shide" hay "heisoku", và búp bê giấy "hitogata" trong nghi thức của đạo Shinto. Chúng cũng có nguồn gốc cổ xưa.Tuy nhiên, ngày xưa ở Nhật chúng chẳng bao giờ được làm từ giấy cả. Hơn nữa ngay cả ngày nay chúng cũng không nhất thiết phải là búp bê gấp từ giấy. Chúng ta có thể thấy chẳng có mối quan hệ nào giữa tôn giáo của Nhật Bản và nguồn gốc của Origami cả. Từ “giấy” trong tiếng Nhật và từ “thần” đọc cùng âm với nhau, đều là "kami", nhưng trong tiếng Nhật cổ thì cách nhấn âm khác nhau.
Ta dùng từ Origami từ thời Heian của Nhật. Tuy nhiên cách viết khác và nó cũng không thuần túy là chỉ việc gấp giấy. Một Origami là một mảnh giấy hình phong cảnh được vẽ ở một nửa, nửa kia trắng và thường được viết chữ, thơ… lên đó. Ở Nhật Bản ngày nay, từ "origami-tsuki" (từ ghép có gốc origami) có nghĩa là “xác thực”.
Ở Nhật họ không dùng từ Origami để chỉ việc gấp giấy cho đến thời kỳ Showa. Origami được gọi là “orisue” hay “orikata” vào thời Edo, và “orimono” vào cuối thời Edo đầu thời Showa.
Một trong số những mẫu origami được biết tới nhiều nhất là hình con hạc. Con hạc là điềm tốt lành trong quan niệm của người Nhật. Truyền thuyết kể rằng ai gấp được 1000 con hạc giấy có thể biến điều ước thành thật. Sau câu chuyện về bé gái Nhật Sadako Sasaki năm 1955, hình ảnh hạc giấy cũng trở thành một biểu tượng của hoà bình.
Đến nay vẫn chưa ai biết chính xác nghệ thuật xếp giấy Origami bắt đầu xuất hiện từ khi nào và ở đâu nhưng chúng ta biết chính xác một điều rằng Origami là một môn nghệ thuật độc đáo đòi hỏi sự khéo léo, óc sáng tạo và cho đến nhiều năm sau, nó vẫn được yêu thích tại đất nước Mặt trời mọc.

Ngày nay, người ta làm Origami rất sáng tạo kiểu loại, mẫu mã, màu sắc

Tác dụng của Origami
Gấp giấy Origami không đơn thuần chỉ là giải trí, làm đồ trang trí thông thường. Một trong số nguyên nhân giúp nghệ thuật gấp giấy Origami trở thành biểu tượng văn hóa Nhật Bản là bởi gấp giấy Origami còn có tác dụng như một liệu pháp tâm lý, giúp trấn an tinh thần, mang lại niềm vui và cảm hứng cho con người khi hoàn thành một tác phẩm.
Ngoài ra, việc tạo ra một mẫu Origami sẽ phải áp dụng rất nhiều quy tắc hình học. Ở một vài nơi trên thế giới còn áp dụng dậy Origami trong các tiết học mỹ thuật, hình ảnh trực quan. Đặc biệt là ở các lớp mẫu giáo và cấp 1, học Origami giúp trẻ tư duy hình ảnh, hình học trực quan, trừu tượng, không gian, các khối 3 chiều, các hình tam giác, hình vuông.... rất có lợi cho sự phát triển tư duy của trẻ.
Rõ ràng, ngay từ khi ra đời, nghệ thuật gấp giấy Origami đã chiếm được cảm tình của đông đảo người dân Nhật Bản. Ngày nay, Origami đã trở thành một biểu tượng nghệ thuật, văn hóa đặc sắc của Nhật Bản được đông đảo người dân trên thế giới yêu thích.

Nguồn: Sưu tầm